ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ’ਤੇ ਮੰਡਰਾਇਆ ਵੱਡਾ ਜਲ ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਸੰਕਟ: ਭਾਖੜਾ ਅਤੇ ਪੌਂਗ ਡੈਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਨਾਲੋਂ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਘਟਿਆ

ਦਿੱਲੀ ਬਿਊਰੋ

                     ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਖ਼ਬਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਸਮੇਤ ਕਈ ਗੁਆਂਢੀ ਸੂਬਿਆਂ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਮੁਸੀਬਤ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਭਾਖੜਾ ਡੈਮ ਦਾ ਜਲਸਤਰ ਪਿਛਲੇ ਚੌਦਾਂ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬਾਈ ਫੁੱਟ ਜ਼ਰੂਰ ਵਧਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਹ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਤੇਰਾਂ ਫੁੱਟ ਘੱਟ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਡੈਮ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਇਸ ਵੱਡੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਗੰਭੀਰ ਸੰਕਟ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਹਿਰਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਮਾਨਸੂਨ ਦੌਰਾਨ ਭਾਖੜਾ ਡੈਮ ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡ ਤੋੜ ਪਾਣੀ ਦੀ ਆਮਦ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੜ੍ਹ ਵਰਗੀ ਭਿਆਨਕ ਸਥਿਤੀ ਬਣ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਇਸ ਵਾਰ ਮਾਨਸੂਨ ਦੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪੈਣ ਕਾਰਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਸਾਂਝੇਦਾਰ ਰਾਜਾਂ ਦੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਵਾਧਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਭਾਖੜਾ ਬਿਆਸ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਬੋਰਡ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਤਾਜ਼ਾ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਦੋ ਹਫ਼ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਖੜਾ ਡੈਮ ਦਾ ਜਲਸਤਰ ਪੰਦਰਾਂ ਸੌ ਅਠਵੰਜਾ ਫੁੱਟ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਹੁਣ ਵਧ ਕੇ ਪੰਦਰਾਂ ਸੌ ਅੱਸੀ ਫੁੱਟ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਡੈਮ ਵਿੱਚ ਚਾਲੀ ਹਜ਼ਾਰ ਚਾਰ ਸੌ ਛੱਬੀ ਕਿਊਸਿਕ ਪਾਣੀ ਦੀ ਆਮਦ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਾਂਝੇਦਾਰ ਰਾਜਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਛੱਬੀ ਹਜ਼ਾਰ ਇੱਕ ਸੌ ਛਿਆਲੀ ਕਿਊਸਿਕ ਪਾਣੀ ਛੱਡਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨਾਲ ਇਸ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਹੋ ਰਹੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਸ ਵਾਰ ਭਾਖੜਾ ਦਾ ਜਲਸਤਰ ਕਾਫੀ ਹੇਠਾਂ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਅੱਜ ਦੇ ਹੀ ਦਿਨ ਬੰਨ੍ਹ ਦਾ ਜਲਸਤਰ ਪੰਦਰਾਂ ਸੌ ਤਰਵੰਜਾ ਫੁੱਟ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕਈ ਵਾਰ ਪਾਣੀ ਖ਼ਤਰੇ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਪੂਰਾ ਸਾਲ ਡੈਮ ਵਿੱਚ ਲੋੜੀਂਦਾ ਪਾਣੀ ਮੌਜੂਦ ਰਿਹਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਸਾਂਝੇਦਾਰ ਰਾਜਾਂ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਗਿਆਆਂ ਸਨ, ਪਰ ਇਸ ਵਾਰ ਸਥਿਤੀ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਵਾਰ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸੂਨ ਦੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਵੱਡੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਜਤਾਈ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਚਿੰਤਾ ਹੋਰ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਜੂਨ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਸੋਕੇ ਵਰਗੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਸਣੇ ਗੁਆਂਢੀ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਘੱਟ ਬਾਰਿਸ਼ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਸੀ। ਹੁਣ ਜੁਲਾਈ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੱਧ ਤੱਕ ਆਉਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਮੀਦ ਮੁਤਾਬਕ ਬਾਰਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹੀ ਸਥਿਤੀ ਬਣੀ ਰਹੀ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਅਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੀ ਭਾਰੀ ਕਿੱਲਤ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਲੰਬੇ ਕੱਟਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਹੋਰ ਤਾਜ਼ਾ ਖਬਰਾਂ ਲਈ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। ਖੁੱਲ੍ਹੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਬਰਨਾਲਾ ਦੇ ਕਾਲਾ ਮਹਿਰ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿਖੇ ਤੀਜਾ ਐਥਲੈਟਿਕਸ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਸਫ਼ਲਤਾਪੂਰਵਕ ਸੰਪੰਨ, ਪੰਜ ਸਾਲਾ ਬੱਚੀ ਅਰਦਾਸ ਕੌਰ ਨੇ 500 ਸਪਾਟੇ ਲਗਾ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰਿਕਾਰਡ

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਭਾਖੜਾ ਬਿਆਸ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਬੋਰਡ ਦੇ ਉੱਚ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਫਿਲਹਾਲ ਭਾਖੜਾ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਆਮਦ ਔਸਤਨ ਠੀਕ-ਠਾਕ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਜਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਰਾ ਪਾਣੀ ਛੱਡਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਫਿਲਹਾਲ ਕਰੀਬ ਛੱਬੀ ਸੌ ਕਿਊਸਿਕ ਪਾਣੀ ਦੀ ਹੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਪਾਣੀ ਦੇ ਬਹਾਅ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਅੱਗੇ ਥੋੜਾ-ਬਹੁਤ ਬਦਲਾਅ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਫੈਸਲਾ ਬੋਰਡ ਅਤੇ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਉੱਚ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਬੈਠਕ ਕਰਕੇ ਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਚਿੰਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਖੜਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪੌਂਗ ਡੈਮ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵੀ ਕਾਫੀ ਨਾਜ਼ੁਕ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਵੀ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਨਾਲੋਂ ਛੇ ਫੁੱਟ ਘੱਟ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਪੌਂਗ ਡੈਮ ਦਾ ਜਲਸਤਰ ਤੇਰਾਂ ਸੌ ਬਾਈ ਫੁੱਟ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਇਸੇ ਦਿਨ ਇਹ ਤੇਰਾਂ ਸੌ ਅਠਾਈ ਫੁੱਟ ਸੀ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਪੌਂਗ ਬੰਨ੍ਹ ਵਿੱਚ ਗਿਆਰਾਂ ਅਸ਼ਾਰੀਆ ਸੱਤ ਜ਼ੀਰੋ ਅਰਬ ਕਿਊਬਿਕ ਮੀਟਰ ਪਾਣੀ ਆਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਇਸ ਬੰਨ੍ਹ ਦੇ ਪੂਰੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਖੜਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰਿਕਾਰਡ ਨੌਂ ਅਸ਼ਾਰੀਆ ਇੱਕ ਇੱਕ ਅਰਬ ਕਿਊਬਿਕ ਮੀਟਰ ਪਾਣੀ ਦੀ ਆਮਦ ਹੋਈ ਸੀ, ਜੋ ਸਾਲ ਉੱਨੀ ਸੌ ਅਠਾਸੀ ਅਤੇ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਤੇਈ ਦੇ ਹੜ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਗਭਗ ਬਰਾਬਰ ਸੀ, ਪਰ ਇਸ ਵਾਰ ਦੋਵਾਂ ਬੰਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਕਾਫੀ ਘੱਟ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹਾਲਾਤ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਬਣ ਗਏ ਹਨ। ਭਾਖੜਾ ਅਤੇ ਪੌਂਗ ਡੈਮ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਇਸ ਵੱਡੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਤਿੰਨਾਂ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰਾਜਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਆਪਸੀ ਜਲ ਵਿਵਾਦ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਤੋਂ ਭੜਕਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿਚਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵੰਡ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਅਦਾਲਤੀ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਵਿਵਾਦ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਜੇਕਰ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਹੋਰ ਹੇਠਾਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਣ-ਬਿਜਲੀ ਪਲਾਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ’ਤੇ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਾੜਾ ਅਸਰ ਪਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਗਰਮੀ ਦੇ ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਕਿੱਲਤ ਹੋਰ ਵਧ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਆਮ ਜਨਜੀਵਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਲੀਹ ਤੋਂ ਲੱਥ ਜਾਵੇਗਾ।

ਹੋਰ ਤਾਜ਼ਾ ਖਬਰਾਂ ਲਈ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। ਖੁੱਲ੍ਹੀਆਂ ਅੱਖਾਂ